Học để làm bài thi trắc nghiệm khác với học để làm bài thi tự luận. Đáp ứng yêu cầu của số đông phụ huynh và học sinh, Báo NLĐ mời các chuyên gia về lĩnh vực này hướng dẫn cách học.

Thạc sĩ Nguyễn Thanh Dũng, giảng viên chính môn vật lý Trường CĐ Sư phạm TPHCM:

Nắm kiến thức cơ bản, hiểu hiện tượng vật lý

Đối với thi trắc nghiệm, số lượng câu hỏi về lý thuyết và bài tập trải đều trong toàn bộ nội dung vật lý 12 và yêu cầu các thí sinh xử lý câu hỏi phải nhanh nhạy. Do đó, để làm được bài, thí sinh phải nắm vững kiến thức cơ bản của chương trình, hiểu rõ bản chất các hiện tượng vật lý, nắm vững các tính chất để trên cơ sở đó xử lý thật nhanh các câu hỏi đặt ra. Ví dụ: Vật thật qua thấu kính cho ảnh thật ngược chiều, bằng vật, vật và ảnh cách nhau 80 cm. Tiêu cự của thấu kính là: A) 10 cm; B) 20 cm; C) 30 cm; D) 40 cm. Thấy rằng, với tính chất trên của thấu kính thì 4f = 80 cm. Vậy f = 20. Đáp án B là đúng.

Với phương pháp tự luận, khi một vấn đề đặt ra thì phải chứng minh để đưa ra kết quả. Nhưng đối với phương pháp thi trắc nghiệm thì ngược lại vì câu hỏi đặt ra và cho biết kết quả câu hỏi mà không cần biết quá trình chứng minh. Do đó, học sinh cần nắm một số công thức cơ bản.

Khi làm bài trắc nghiệm, ngoài việc nắm vững kiến thức, học sinh cũng cần có sự nhận xét các phương án trả lời để loại và chọn phương án đúng. Ví dụ: Vật thật qua thấu kính cho ảnh thật lớn gấp 2 lần vật, vật và ảnh cách nhau 90 cm. Vị trí vật và ảnh là: A) d= 60 (cm), d’= 30 (cm); B) d= 30 (cm), d’= 60 (cm); C) d= 40 (cm), d’= 80 (cm); D) d= 25 (cm), d’= 65 (cm).

Nhận xét: A) Ảnh nhỏ hơn vật (loại); C) Ảnh và vật cách nhau 120 cm (loại); D) Ảnh lớn hơn vật 2,6 lần (loại). Phương án đúng: B.

Khi học phải nắm thật vững các khái niệm, định nghĩa, tính chất... để thấy ngay được những phát biểu sai, phát biểu đúng. Ví dụ: Sóng dọc truyền được trong môi trường nào dưới đây: A) Rắn; B) Lỏng; C) Khí;

D) Rắn, lỏng, khí. Chọn phương án D.

Vì thi trắc nghiệm, cần trả lời nhanh các câu hỏi, cho nên khi gặp câu hỏi mà chưa trả lời được thì bỏ qua để làm câu khác, tránh mất thời gian.

Thầy Nguyễn Tất Phúc, tổ trưởng tổ hóa Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền - TPHCM:

Cần soạn dàn bài chi tiết

Học sinh cần chuẩn bị tốt dàn bài chi tiết cho từng bài học, nắm vững trọng tâm bài học. Đọc kỹ tất cả các nội dung kiến thức của chương trình vì đề thi trắc nghiệm khách quan trải dài cả chương trình. Không học tủ để có thể trả lời các câu hỏi có nội dung gần giống nhau. Nắm vững các hiện tượng hóa học. Viết thành thạo các phương trình phản ứng hóa học. Vận dụng kiến thức linh hoạt trong các tình huống khác nhau để làm được các bài tập. Làm hết các bài tập trong sách giáo khoa, sách bài tập từ dễ đến khó, tham khảo thêm một số tài liệu trắc nghiệm có bán tại các nhà sách. Học kỹ dãy điện hóa để khỏi lúng túng khi làm các bài tập liên quan đến các kim loại, đặc biệt là sắt. Ví dụ: Cho kim loại sắt tác dụng với axít nitric dư sẽ tạo muối sắt (III) nitrat. Nhưng nếu sắt dư thì sắt phản ứng với muối sắt (III) tạo muối sắt (II). Phương trình phản ứng như sau:

Fe + 4HNO₃ = Fe(HNO₃)₃ + NO + 2H₂O.

Nếu sắt dư: Fe + 2Fe(NO₃)₃ = 3Fe(NO₃)₂.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long:

Đề thi 2007 sẽ tăng tính sáng tạo

01-01-2007 11:18:52 GMT +7

Sáng 31-12, phóng viên Báo NLĐ đã trao đổi với Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long chung quanh quyết định thi trắc nghiệm thêm 3 môn lý, hóa, sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH 2007

. Phóng viên: Ngay sau khi Bộ GD-ĐT có quyết định thêm các môn thi trắc nghiệm lý, hóa, sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH 2007, nhiều sở GD-ĐT, trường THPT có sự lúng túng. Họ cho rằng việc bộ thông báo các môn thi trắc nghiệm lúc này là hơi muộn?

- Thứ trưởng Bành Tiến Long: Trong hội nghị tuyển sinh ĐH, CĐ đầu năm 2005, Bộ GD-ĐT đã thông báo lộ trình áp dụng phương pháp thi trắc nghiệm, theo đó năm 2007 sẽ triển khai thi thêm 3 môn lý, hóa, sinh; năm 2008 tiếp tục tổ chức thi trắc nghiệm 3 môn còn lại là toán, sử và địa. Riêng môn văn, vẫn thi theo phương thức tự luận hoặc có thể kết hợp với một phần trắc nghiệm.

Năm ngoái các trường đã làm quen thi trắc nghiệm với môn ngoại ngữ, về mặt kỹ thuật là không có gì bỡ ngỡ, còn về nội dung thi thì vẫn bám sát chương trình nên tôi nghĩ không có gì đáng ngại ở các trường. Tinh thần là các sở, trường cần có chuẩn bị, chủ động.

. Có một thực tế trong không ít nhà trường hiện nay là đề ra kiểu gì thì sẽ dạy kiểu ấy. Từ đầu năm, các trường dạy theo kiểu tự luận, nay đổi sang trắc nghiệm khiến trở tay không kịp. Ý kiến của thứ trưởng về vấn đề này như thế nào?

- Từ đầu năm, bộ đã có chủ trương học thực chất, thi thực chất, bởi vậy dù có thay đổi hình thức bài thi thì các trường vẫn phải dạy đầy đủ chương trình. Tôi nghĩ chỉ một bộ phận giáo viên vẫn dạy theo cách cũ lúng túng. Cần lưu ý thêm, trong thông báo các môn thi trắc nghiệm vừa qua, bộ chủ trương sẽ thay đổi mạnh cấu trúc đề tự luận theo hướng tăng việc kiểm tra tính sáng tạo, kỹ năng thực hành của thí sinh; mỗi đề thi gồm nhiều câu hỏi riêng biệt. Nếu nơi nào còn dạy và học theo cách cũ sẽ khó cho kết quả cao.

.Dẫu sao thì công bố môn thi trắc nghiệm vào đầu năm học sẽ tạo sự yên tâm hơn. Năm 2008 bộ có làm được không?

- Năm ngoái, đến tháng 2-2006 mới công bố môn trắc nghiệm ngoại ngữ. Năm nay, thời điểm công bố có sớm hơn. Tôi cũng muốn nói thêm với phụ huynh là khi chuyển sang thi trắc nghiệm, khi học sinh nắm vững phương thức làm bài và nội dung học thì khi bước vào phòng thi áp lực sẽ nhẹ hơn vì thời gian làm bài chỉ từ 60-90 phút, thay vì 180 phút như thi tự luận. Việc công bố các môn thi còn lại vào đầu năm 2008, chúng tôi có thể làm được. Vào dịp hội nghị tuyển sinh năm nay ngày 9-1-2007, nếu thuận lợi chúng tôi sẽ cho công bố luôn các môn thi trắc nghiệm 2008.

Thi trắc nghiệm: Tất cả chưa chuẩn bị

29-12-2006 00:18:42 GMT +7

Cùng với môn ngoại ngữ, năm 2007 sẽ có thêm 3 môn lý, hóa, sinh thi theo phương pháp trắc nghiệm. Trong ảnh: Kỳ thi thử trắc nghiệm môn ngoại ngữ tại Hội đồng thi Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền, TPHCM Ảnh: N.HỮU

Việc triển khai thi trắc nghiệm thêm 3 môn lý, hóa, sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH 2007 vào thời điểm này đã gây lúng túng cho cấp cơ sở. Tuy vậy, phía Bộ GD-ĐT cho rằng không có gì bất ngờ

Ngày 27-12, cô Lê Hữu Ngọc Tâm, giáo viên dạy hóa Trường THPT Trần Phú, huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu, đến nhà sách Nguyễn Văn Cừ, quận 5- TPHCM tìm mua tài liệu thi trắc nghiệm môn hóa học lớp 12. Cô Tâm cho biết, sau khi nghe thông tin Bộ GD-ĐT triển khai thi trắc nghiệm thêm 3 môn lý, hóa, sinh, học sinh lớp 12 ở trường rất lo lắng và đề nghị cô dạy theo phương pháp thi trắc nghiệm.

Thi trắc nghiệm là điều tốt, nhưng cần thời gian chuẩn bị

Do không có ngân hàng đề thi, lại chưa được tập huấn về kỹ năng ra đề thi trắc nghiệm nên cô Tâm phải dành thời gian lên TPHCM lục tìm tài liệu. Cô đã bỏ ra một buổi đảo qua nhiều nhà sách nhưng vẫn không tìm thấy những tài liệu mà cô cần. Cô Tâm than: “Năm nào Bộ GD-ĐT cũng có những quyết định đột ngột vào giờ chót làm chúng tôi trở tay không kịp”.

Không chỉ bất ngờ, lãnh đạo nhiều trường THPT ở TPHCM còn tỏ ra khó hiểu trước quyết định này. Ông Ngô Huynh, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu (Q. Bình Thạnh), cho rằng áp dụng phương pháp thi trắc nghiệm là điều tốt nhưng cũng cần có thời gian cho học sinh, giáo viên chuẩn bị. “Tôi không hiểu tại sao bộ không đưa ra kế hoạch triển khai cụ thể từ trước để các trường có thời gian chuẩn bị. Cứ “đánh úp” như thế này thì khó thành công lắm!”, ông Huynh nói.

Ông Võ Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cũng ở trong tâm trạng lo lắng. Theo ông Dũng, việc triển khai thi trắc nghiệm thêm 3 môn lý, hóa, sinh vào năm 2007 là không thích hợp. Bởi Bộ GD-ĐT phải ra bộ bài tập hướng dẫn thi trắc nghiệm; sách tham khảo cũng phải được biên soạn... Mọi việc làm trong lúc này đều gấp rút. Điều này rất dễ xảy ra những sai sót lớn mà hậu quả không thể lường trước được. Hơn nữa, mọi sự chuẩn bị gấp rút này lại chỉ được sử dụng trong 2 năm 2007 và 2008, gây ra những tốn kém về mặt kinh tế vì đến năm 2009 đề thi phải thay theo chương trình mới.

Sở cũng không trở tay kịp

Ông Nguyễn Hoài Chương, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết trong kỳ thi học kỳ I năm nay cho học sinh khối 12, ngoài môn ngoại ngữ được thi theo phương pháp trắc nghiệm, các môn còn lại vẫn thi theo phương pháp tự luận do quyết định thi trắc nghiệm mới có hôm 27-12, sở không trở tay kịp. Theo ông Chương, trong học kỳ II sắp tới, sở sẽ có kế hoạch hướng dẫn các trường tăng cường áp dụng phương pháp thi trắc nghiệm đối với các môn lý, hóa, sinh ở tất cả các bài kiểm tra 15 phút, 1 tiết... để học sinh làm quen với phương pháp này. “Thời gian chỉ vỏn vẹn 1 học kỳ không phải là tốt nhưng bộ đã có quyết định thì chúng tôi phải thực hiện. Sở đã có ngân hàng đề thi nhưng chưa hoàn chỉnh lắm”, ông Chương nói.